Waarom iemand vuile borden laat staan
De neiging om vuile borden te laten staan kan wijzen op een voorkeur voor visuele chaos, iets wat vaak samenhangt met creativiteit. Creatieve werkplekken hebben soms een georganiseerde chaos: verspreide papieren en koffiekopjes die dagen blijven staan. Onderzoek van de Universiteit van Minnesota liet zien dat rommelige omgevingen wel vijf keer zoveel ‘zeer creatieve’ ideeën opleverden vergeleken met georganiseerde ruimtes. Die chaos geeft ruimte voor spontaniteit en flexibiliteit, eigenschappen die belangrijk zijn voor creatieve mensen, zoals buurman Bob, die spontaan helpt verhuizen of meegaat vissen.
Een ander kenmerk is dat sommige mensen het grote geheel belangrijker vinden dan kleine details. Vuile borden lijken triviaal naast belangrijk werk, familietijd of persoonlijke passies. In een persoonlijke anekdote vertelt de verteller dat, ondanks zijn 35 jaar ervaring in de verzekeringssector, klusjes als afwassen zelden de “top vijf” van zijn prioriteiten haalden.
Moeite met beslissen en leven in het nu
Mensen die hun borden laten opstapelen kunnen ook last hebben van besluitvermoeidheid. Het niet meer willen beslissen over afwassen na een lange werkdag wijst op verminderde mentale energie — iets wat de verteller herinnert uit de periode dat hij voor zijn vader met dementie zorgde.
Veel van deze mensen leven sterk in het nu. Ze zijn volledig aanwezig bij hun werk, familie of hobby’s. Die aandacht voor het huidige moment (present-moment awareness) helpt hen vaak beter omgaan met dagelijkse stress, wat ook door verschillende studies wordt bevestigd.
Thuis tonen deze mensen vaak een lagere consciëntieusheid. Ze worden soms als ‘ongedisciplineerd’ of ‘wanordelijk’ gezien, maar hun consciëntieusheid richten ze op wat zij echt belangrijk vinden.
Overweldigd raken en sociale regels
Stapels vuile borden kunnen ook een teken zijn van overweldiging door werk, gezinsomstandigheden of mentale uitputting. De verteller beschrijft hoe hij vroeg in zijn vijftiger jaren moeite had met afwassen vanwege de emotionele druk tijdens de zorg voor zijn vader.
Ervaringen boven netheid
Sommigen geven simpelweg ervaringen meer gewicht dan hun omgeving. Ze kiezen liever extra tijd met kleinkinderen, lezen een hoofdstuk van een boek of oefenen gitaar dan de keuken schoonmaken. Dat wil niet zeggen dat ze onverschillig zijn over netheid, maar ze geven de voorkeur aan verrijkende momenten.
De psychologie leert dat hoe we omgaan met alledaagse dingen zoals vuile borden veel zegt over iemands persoonlijkheid en omstandigheden. Hoewel een opgeruimde omgeving zeker voordelen heeft, kunnen vuile borden ook wijzen op eigenschappen als creativiteit, spontaniteit en pragmatisch prioriteren. Als je de volgende keer naar een stapel borden kijkt, zie dan misschien niet alleen wanorde, maar ook iemand die bewust keuzes maakt over zijn of haar prioriteiten.
